Chính phủ Iraq mở chiến dịch trấn áp mạng lưới đánh cắp dầu mỏ bị cáo buộc có liên quan đến nhóm vũ trang thân Iran Kataib Hezbollah. Vụ việc được cho là gây thất thoát hàng trăm triệu USD, làm gia tăng căng thẳng giữa Baghdad và lực lượng dân quân này.
Các tay súng Phong trào Hezbollah. Ảnh: MNA/TTXVN
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đang mở chiến dịch trấn áp mạng lưới buôn lậu dầu mỏ do Kataib Hezbollah điều hành, đánh dấu thách thức mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của chính phủ đối với lực lượng dân quân có vũ trang hùng hậu này.
Theo các quan chức an ninh, quân đội, cảnh sát và ngành dầu mỏ Iraq, mạng lưới buôn lậu đã hoạt động trong nhiều năm, với sự tiếp tay của một số cá nhân trong lực lượng an ninh và cơ quan quản lý dầu khí. Hoạt động này được cho là đã khiến chính phủ thất thoát hàng trăm triệu USD kể từ năm 2021.
Kataib Hezbollah bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, đồng thời là một trong hàng chục nhóm vũ trang thân Iran có vị thế bán chính thức tại Iraq. Nhóm bác bỏ cáo buộc buôn lậu, cho rằng chiến dịch của chính phủ thực chất nhằm tước vũ khí của họ.
Trong tuyên bố phản đối, Hezbollah cáo buộc chính phủ tiến hành chiến dịch gây sức ép nhằm buộc lực lượng này từ bỏ vũ khí mà họ cho là công cụ bảo vệ chủ quyền Iraq.
Iraq điều quân đến thành trì của Hezbollah
Iran duy trì ảnh hưởng sâu rộng tại Iraq, quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo dòng Shiite, kể từ khi Mỹ lật đổ chính quyền Saddam Hussein năm 2003. Các nhóm vũ trang thân Tehran nhiều lần từ chối lời kêu gọi giải giáp của Thủ tướng Zaidi và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2, các lực lượng thân Tehran còn tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ và mục tiêu của Mỹ, cũng như các mục tiêu tại Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Chiến dịch chống buôn lậu dầu mỏ đang trở thành cuộc đối đầu chính trị và an ninh giữa chính phủ Iraq với Hezbollah.
Jasim al-Bahadli, chuyên gia an ninh Iraq chuyên nghiên cứu các nhóm vũ trang Shiite thân Iran, nhận định Thủ tướng Zaidi đang thách thức một lực lượng có ảnh hưởng sâu rộng trong lĩnh vực an ninh, chính trị và kinh tế, tiềm ẩn rủi ro lớn cho cả hai phía.
Đến nay, chính phủ đã cách chức 9 quan chức cấp cao thuộc ngành an ninh và dầu khí sau cuộc điều tra tập trung vào Jurf al-Sakhar, tỉnh Babil, cách thủ đô Baghdad khoảng 50 km về phía Nam. Đây được xem là một trong những thành trì quan trọng của Kataib Hezbollah.
Thủ tướng Zaidi yêu cầu chuyển toàn bộ nghi phạm sang cơ quan tư pháp, đồng thời cách chức cảnh sát trưởng tỉnh Babil, các chỉ huy tình báo và an ninh địa phương cùng giám đốc Công ty Đường ống Dầu mỏ nhà nước.
Ông cũng chỉ thị các chỉ huy quân đội và an ninh triển khai thêm lực lượng xung quanh Jurf al-Sakhar, chuẩn bị cho khả năng đưa quân vào khu vực. Động thái này có thể dẫn đến đối đầu trực tiếp giữa quân đội chính phủ và các tay súng dân quân.
Phát hiện đường ống dầu bị đục thủng
Hai nguồn tin an ninh tham gia đoàn kiểm tra tại Jurf al-Sakhar hôm 14/11 cho biết điều tra viên phát hiện một đường ống dẫn dầu thô bị đục thủng. Dầu được cho là hút ra ngoài, dẫn xuống các hố chứa tạm thời đào dưới lòng đất.
Theo tài liệu của Bộ Dầu mỏ Iraq, tuyến ống có đường kính khoảng 66 cm, vận chuyển ít nhất 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Các điều tra viên còn phát hiện thiết bị bơm được giấu trong nhiều nhà kho nhằm tránh giám sát từ trên không. Dầu bị đánh cắp được bơm lên xe bồn để vận chuyển đi nơi khác. Một nhà máy lọc dầu quy mô nhỏ cũng được phát hiện trong khu vực.
Hai quan chức ngành dầu mỏ Iraq am hiểu cuộc điều tra cho biết chưa thể xác định chính xác thiệt hại do chưa rõ các điểm đấu nối trái phép đã hoạt động trong bao lâu. Tuy nhiên, giá trị lượng dầu có thể bị đánh cắp kể từ năm 2021 ước tính lên tới hàng trăm triệu USD.
Các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq sở hữu kho vũ khí đáng kể, gồm súng trường tấn công, súng máy, tên lửa chống tăng, tên lửa và thiết bị bay không người lái mang vũ khí. Theo các đánh giá an ninh Iraq, một số lực lượng còn có khả năng sử dụng tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tên lửa hành trình có nguồn gốc từ Iran.
Mỹ gia tăng sức ép về buôn lậu dầu mỏ

Lục quân Mỹ đang làm nhiệm vụ canh gác tại mỏ dầu Rumaylah ở miền Nam Iraq. Ảnh: Wikimedia commons
Chiến dịch trấn áp diễn ra trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép lên Baghdad về vai trò của các nhóm vũ trang thân Iran trong ngành dầu mỏ Iraq.
Hồi tháng 5, Mỹ trừng phạt Thứ trưởng Dầu mỏ Iraq, cáo buộc quan chức này tạo điều kiện chuyển hướng dầu mỏ nhằm mang lại lợi ích cho Iran và các lực lượng dân quân đồng minh. Washington cũng áp đặt biện pháp trừng phạt đối với một số thủ lĩnh và mạng lưới bị cáo buộc khai thác tài nguyên dầu mỏ Iraq để tài trợ cho các nhóm thân Tehran.
Năm 2024, truyền thông Mỹ từng đưa tin một mạng lưới buôn lậu dầu nhiên liệu đã thu về khoảng một tỷ USD cho Iran và các lực lượng đồng minh.
Những diễn biến mới cho thấy dầu mỏ không chỉ là nguồn thu quan trọng của Iraq mà còn trở thành công cụ duy trì ảnh hưởng kinh tế và quyền lực của các nhóm vũ trang thân Iran. Việc chính phủ triển khai lực lượng tại Jurf al-Sakhar vì thế có thể trở thành phép thử lớn đối với nỗ lực khẳng định quyền kiểm soát của nhà nước Iraq trước các lực lượng dân quân.
TIN KHÁC
Goldman Sachs: Thị trường dầu dư cung đáng kể trong năm 2027(17/11/2026)
Giá dầu thế giới giảm hơn 3% khi xuất khẩu từ Trung Đông phục hồi(17/11/2026)
Dầu mỏ thế giới trở lại trạng thái dư cung(16/11/2026)
Giá dầu giảm tuần thứ hai liên tiếp trước lo ngại dư cung(16/11/2026)
Thái Lan, Indonesia, Philippines sẽ xây kho dự trữ dầu cùng nhau - Lào, Đông Timor cân nhắc tham gia(13/11/2026)
